Homeحزب    عضو یت    دفترمیهمانان وخوانندگان    حقوق بشر    دانشگاه های ایران    جوانان و کودکان     زنان    گارگری،آموزگاران ،اساتیددانشگاه ها،روزنامه نگاران ،اتحادیه ها     مسائل جهانی    گزارش از جنایات 3 دهه رژیم .فساد حکومتی     فرهنگ وهنر    اقتصاد و فن آوری    تاریخ/آثار باستانی     تریبون آزاد/ رویداد news    ورزشی    بهداشت و بهزیستی    پیرامون زیست ایران و جهان   

یکشنبه، 13 آذر ماه 1390 برابر با 2011 Sunday 04 December

خشك شدن بلوط‌های جنوبی ‌ترين رويشگاه زاگرسی

روزنامه حکومتی شرق: ‌سال‌هاست يك‌هزار چاه كشاورزي در دشت برم كازرون با درختان جنوبي‌ترين رويشگاه زاگرسي مي‌جنگند. در اين نبرد نابرابر چاه‌هاي كشاورزي حقآبه درختان اين دشت بزرگ را بالا مي‌كشند و همين نيز شرايط را براي خشك شدن حدود 80‌درصد درخت‌هاي بلوط، بادام‌وحشي، زالزالك وحشي و... منطقه فراهم كرده است. دشت برم كازرون در امتداد جاده جديد كازرون به شيراز واقع است، وسعت جنگل‌هاي آن برابر با ۶۰‌هزار هكتار است و از اين مقدار تنها ۲۵۰هكتار در دست روستاييان است، با اين حال اما تجاوزهاي هرروزه كشاورزان به اراضي و منابع طبيعي و همچنين چاه‌هاي آب عميق و نيمه‌عميقي كه در اين دشت حفر شده است، حيات جنگل‌هاي بي‌نظير 30‌هزار هكتار ديگر را به صورت جدي به خطر انداخته است. بر اساس گفته‌هاي منابع محلي حدود 30‌سال پيش با گشت و‌گذاري در ميان جنگل‌هاي دشت برم جانوراني چون خرس، پلنگ، آهو، قوچ، كبك و... به راحتي قابل ديدن بود. خط جنگلي دشت برم كم‌عرض‌ترين بخش جنگل‌هاي زاگرسي است؛ در حالي كه ميانگين عرض اين جنگل‌ها از پيرانشهر كردستان تا فيروزآباد فارس 200كيومتر است در اين نقطه عرض اين جنگل‌ها تنها حدود پنج‌كيلومتر است، به همين دليل نيز حفظ اين بخش از جنوبي‌ترين درختان زاگرسي واجد ارزش‌ها و اهميت‌هاي زيست‌محيطي بسياري است. اين دشت از نظر تنوع و ارزش زيست‌محيطي اهميت جهاني دارد. دشت ارژن و درياچه خشك‌شده پريشان در دو سوي اين دشت واقع شده است، منطقه حفاظت‌شده ميان كتل نيز كه زيستگاه گوزن زرد ايراني ا‌ست در دشت برم واقع شده. سيدعلي‌اكبر كاظميني، كارشناس و دانش‌آموخته محيط‌زيست در اين‌باره به «شرق» مي‌گويد: «عرض كم دشت برم، عبور جاده ترانزيتي و احداث باغ پسته در محدوده اين دشت، به همراه حدود يك‌هزار چاه كشاورزي و كشت و زرع در پاي درختان اين زيست‌بوم را با خطر جدي مواجه كرده است. علاوه بر اين در ‌سال‌هاي گذشته كمبود بارندگي در جنگل‌هاي بلوط دشت برم كازرون نيز يكي از دلايل اصلي از بين رفتن درختان است. اگر طبق برآورد كارشناسان محيط‌زيست در استان فارس، حدود ۷۰‌درصد درختان بلوط دشت برم از بين رفته‌اند، حال اين ميزان بيشتر شده و به 80‌درصد رسيده است.» اين كارشناس محيط‌زيست مي‌افزايد:« علاوه بر اين، شخم زدن زير اشكوب درختان و تغيير الگوي كشت از عدس به گندم هم تنش بيشتري بر درختان وارد كرده است، چراكه رشد جنگل به افزايش نهال‌هاي جوان درختان جنگل وابسته است و اگر اين نهال‌ها نتوانند بگيرند به تدريج جنگل از بين مي‌رود. درختان بلوط دشت برم مثل هر جنگل ديگري ريشه‌هاي زيرزميني (ريزوم‌ها) نهال‌هاي جوان را در كنار خود توليد مي‌كنند. اين ريزوم‌ها به تدريج از ريشه درختان رشد مي‌كنند، در كنار درخت از خاك بيرون مي‌آيند و تبديل به نهال مي‌شوند. با شخم زدن زمين‌هاي زير درخت، ريزوم‌هايي كه باعث به وجود آمدن نهال‌هاي جوان مي‌شوند، از بين مي‌روند و تنها درخت‌هاي قديمي مي‌مانند. اگر شخم زدن ادامه پيدا كند، درختان جنگل به تدريج پير مي‌شوند و وقتي جنگل پير شود، هنگام مرگ جنگل فرا رسيده است.» براساس گفته‌هاي كاظميني اداره منابع طبيعي بايد جلو كشت غيرمجاز در جنگل را بگيرد، با اين حال اما اين سازمان تاكنون توجه چنداني به اين پديده نداشته است و روز به روز درختان بلوط بيشتر ناتوان شده‌اند. ناتواني جنگل موجب ضعف و كم‌آبي درختان مي‌شود و در اين موقع آفت‌ها به درختان حمله مي‌كنند. كم‌آبي باعث شده است آب در آوندهاي درختان بلوط كاهش يابد و لارو (كرم) سوسك‌هاي چوبخوار بتوانند به اين آوندها آسيب برسانند كه نتيجه نهايي آن نابودي درخت است. اين كارشناس محيط‌زيست در ادامه تاكيد مي‌كند:«به اعتقاد من بهترين راه‌حل براي كاهش تخريب درختان بلوط دشت برم اين است كه اداره منابع طبيعي دست‌كم براي سه ‌سال، ۲۵۰ هكتار زمين روستاييان منطقه را اجاره كرده تا دست‌كم اين زمين‌ها شخم نخورند و كشت غيرمجاز نيز در آنها انجام نشود. سود هر هكتار از اين زمين‌ها براي كشاورز حدود ۴۰۰‌هزار تومان است و اداره منابع طبيعي با هزينه‌اي اندك مي‌تواند زمين‌ها را اجاره كند.» همين مساله را پروفسور هانس مولر، متخصص آلماني جنگل‌ها كه‌سال گذشته براي بازديد و بررسي وضعيت دشت برم به اين منطقه سفر كرد نيز تاييد كرده است، شخم زدن و كشت هر‌ساله گندم در زير پاي درختان اين منطقه آسيب‌هاي بي‌شماري به درختان دشت برم وارد كرده است. دشت برم در ‌سال 1976 يكي از اولين مناطق ايران بود كه در فهرست ذخيره‌گاه‌هاي زيست‌كره يونسكو به ثبت جهاني رسيد. به همين دليل محافظت از زيست‌بوم اين منطقه و جلوگيري از تخريب درختان آن در برابر عوامل طبيعي و انساني اهميت بسياري دارد. علاوه بر اين محمد درويش، كارشناس محيط‌زيست و عضو هيات علمي مركز تحقيقات سازمان جنگل‌هاي كشور نيز به «شرق» مي‌گويد: «در حال حاضر نزديك به يك‌هزار حلقه چاه عميق و نيمه‌عميق فعال در دشت برم و پريشان و ارژن وجود دارد كه آب‌هاي زيرزميني اين منطقه را مصرف مي‌كنند، اين چاه‌ها اغلب بدون مجوز در اين دشت بحراني حفر شده‌اند و ‌سالانه تا دو متر از عمق سفره‌هاي زيرزميني منطقه مي‌كاهند. علاوه بر اين نيروگاه سيكل تركيبي كازرون كه در جنب درياچه پريشان احداث شده نيز خود يكي از پرمصرف‌ترين سازه‌هاي انسان‌ساختي است كه در طول يك دهه اخير بالانس آبي منطقه را به هم زده است. احداث خطوط انتقال گاز و جاده جديد كازرون به شيراز و عبور آن از قلب برم هم نه‌تنها منجر به ريشه‌كني ‌هزاران اصله از بلوط‌هاي منطقه شده، بلكه به دليل گسست اكولوژيك منطقه، به شكلي محسوس توان ماندگاري اين عرصه را به شدت كاهش داده است.» درويش مي‌افزايد: «گستره اراضي كشاورزي منطقه از حدود 500 هكتار در يك دهه گذشته به بيش از سه‌هزار هكتار افزايش يافته است.» در محوطه 30‌هزار هكتاري دشت برم تنها پنج روستاي برم، كلاني، عبدويي، بورونجان، دردانه و گرگنا با تعداد خانوارهاي اندكي و 9 روستاي كوچك چندخانواري واقع شده است، به همين دليل بر اساس پيشنهاد اين كارشناسان به راحتي مي‌توان با اجاره زمين‌هاي كشاورزي اين روستاييان در چند‌سال فرصت حيات و زندگي را به درختان در حال نابودي آن داد.

دوشنبه، 14 آذر ماه 1390 برابر با 2011 Monday 05 December

برگشت

letzte Änderungen: 16.6.2017 9:39