موسوی و کروبی سکوت چرا ؟!مصلحت مردم و انقلاب یا مصلحت نظام ؟
محمود خادمی
« سهراب سپهری » چشم ها را باید شست ؛ جور دیگری باید دید
که در مقاله ای به نام “ آیا « ( . آزاد آزاده ( ع . خ » این مقاله در همدلی و هم رأی بودن با نظرات نویسنده محترمی با نام مستعار
حصر آقایان موسوی ؛ کروبی و همسرانشان خواسته ذهن و ضمیر خود آنان هم هست یا خیر ؟ که در سایت “ پژواک ایران “ در تاریخ
31 شهریور 1390 درج شده ؛ نگاشته شده است . نویسنده گرامی بنا به دلایلی ؛ از جمله “ مخالفت رهبران جنبش سبز با خواسته های
جمهوری اسلامی که خود از مؤسسین و تثبیت کنند گان آن بوده اند “ احتمال می دهد که « اسقاط نظام » فزاینده و شتابنده ملت برای
آقایان موسوی ؛ کروبی و همسرانشان از حصر استقبال کرده و آن را پذیرفته اند .
اگر چه ؛ دلبستگی به سرنوشت جنبش اعتراضی مردم و امید بزرگی که همه ما را برای گذار به سرزمینی آزادتر و آبادتر ؛ ما را وا
میدارد بیشتر به نقاط قوت جنبش و افقهای مثبت آن تأکید کنیم و کاستی های آن را برجسته ننمائیم . ولی از آنجا که از یکطرف ؛ تکرار
مستمر ادبیات جانبدارانه و دفاع همیشگی از حقانیتِ تمامیتِ جنبش اعتراضی ؛ چشمانمان را بر ضعف ها ؛ کمبودها و پتانسیل های
منفی آن می بندد ؛ و از طرف دیگر ؛ بدلیل اینکه نمی توان به خطر بزرگی که اگر واقعیت داشته باشد می تواند برای استبداد دینی
فرصت ترمیم ؛ باز سازی و فرجه بقاء بخرد و ادامه حاکمیت ننگین آن را برای مدتی دیگر تثبیت نماید و جنبش مردم را به بیراهه سوق
دهد بی توجه بود و از کنار آن با بی تفاوتی گذشت .
بنابراین نمی توان از خطر های احتمالی که در کمین جنبش اعتراضی مردم و سوء استفاده های احتمالی از اعتماد مردم و … است
نگفت و ننوشت . و از ضرب المثل معروف ایرانی “ جلوی ضرر را هر وقت بگیری منفعت است “ غافل ماند . معتقدم ؛ اگر چه تلخ
است ؛ ولی پرده ها را باید کمی به کناری زد تا بر ماهیت جنبش سبز و رهبران آن نور اندکی از حقیقت بتابد و مردم با اشراف بیشتری
در مسیری که بر گزیده اند طیِ طریق کنند .
راستش منهم بدلایلی که در زیر به آن اشاره خواهم کرد با نویسنده عزیز هم نظر و هم عقیده هستم و معتقدم این حصر و سکوتِ ادامه دار
و غیر موجهِ آقایان سئوال برانگیز و مشکوک است و به قول معروف “ بو “ می دهد .
حضور موسوی و کروبی بی هیچ سابقه ای از مبارزه و مخالفت با نظام جمهوری اسلامی در رأس جنبش اعتراضی مردم محصول
شرایط ویژه زیر بود :
یکم در فضای غیبت طولانی 30 ساله نیروهای انقلابی و جریانات سیاسی مخالف رژیم که قبلا“ توسط رژیم یا قتل عام شده و یا
مجبور به ترک کشور گردیده بودند و نبود رسانه های مستقل در داخل کشور که بتوان از طریق آن صدای دیگر مخالفان را شنید
کسانی از اصلاح طلبان با سازماندهی تشکیلاتی و امکانات رسانه ای پیشینی و توان مالی و ته مانده نفوذ در ساختار قدرت و دستگاه
روحانیت توانستند دیدگاهها و انتظارات خود را به گفتمان مسلط تبدیل کنند ؛ این گفتمان که مورد اقبال عمومی هم قرار گرفته بود بسرعت
فراگیر شده و توانست در پروسه اعتراضات مهر مشروعیت و حقانیتِ رهبری جنبشِ اعتراضی را بر پیشانی موسوی و کروبی حک
گرداند .
دوم مردمی که از ستمگری های رژیم به تنگ آمده بودند و به دنبال مجرائی برای بیان اعتراضات خود بودند از فرصت اعتراض به
تقلب انتخاباتی بدست آمده که در واقع بهترین و تنها ترین مجرائی که در عمل موجود و در دسترس بود که بوسیله اصلاح طلبان در
اعتراض به تقلب انتخابات ریاست جمهوری ایجاد شده بود تبعیت کردند . این تبعیت خود به خود به تقویت جایگاهِ مردمی اصلاح
طلبان و مشروعیت بخشی به آنان برای کسب رهبری جنبش توسط موسوی و کروبی گردید .
بدین ترتیب سرنوشت سیاسی اصلاح طلبان که تا قبل از شروع جنبش جزئی از نظام حاکم بر کشور بودند با سرنوشت جنبشی که در
واقع موتور محرکه آن خشم و نا رضایتی تلنبار شدهِ 30 ساله مردم از ستم کاریهای استبداد دینی حاکم بود که بعد ها به نام جنبش
سبز معروف گردید گره خورد . این گره خوردگی و پیوند سرنوشت سیاسی اصلاح طلبان و جنبش اعتراضی مردم از همان ابتدا
ماهیتی مغشوش و مبهم به جنبش اعتراضی مردم می بخشید . همراهی اصلاح طلبان با جنبش مردم بدلیل امکانات زیادی که برای بسط و
تداوم جنبش پیش روی مردم قرار میگرفت مفید و ضروری بود . اما از طرف دیگر این همراهی ؛ به دلیل ماهیت این نیروها که اتفاقا“
در رهبری نیز قرار داشتند ؛ باعث شد تا سطح مطالبات این جنبش به “ اجرای بی کم و کاست قانون اساسی “ و “ بازگشت به دوران
طلائی امام “ و حقوق شهروندی محدود بماند ؛ یعنی علیرغم اینکه بدنه جنبش مردم ؛ زنان و جوانان پر شور با سودای دیگر در سر
؛ بسیار جلوتر از رهبران ؛ خواست عمومی شان سرنگونی تمام عیار حاکمیت دینی بود . این خواست با مانع تراشیها و بهانه های
واهی اصلاح طلبان نه تنها ناکام مانده است و نه تنها جنبش مردم اجازه نیافته بیک جنبش فراگیر سرنگونی طلب تبدیل شود بلکه
فعلا“ به سکون و محاق هم فرو رفته است .
اصلاح طلبی در ایران و راهکارهای اصلاح طلبان :
در نگاهی واقعی به شرایط ایران در نظام جمهوری اسلامی به روشنی دیده میشود که بخش بزرگی از خواسته ها و مطالبات مردم نه تنها
با بسیاری از قوانین مندرج در قانون اساسیِ نظامِ دینی در تعارض است بلکه حتی با ملزومات قانونی برای بر پائی و تداوم اعتراضاتِ
مسالمت آمیز برای بیان آن خواسته ها نیز در تضاد است .
بنابراین اصلاح طلبی در کشوری چون ایران بر خلاف در خواست اصلاح طلبان که “ اجرای بی تنازل قانون اساسی “ است باید
تنها به اعتراضات مسالمت آمیز تکیه کند و نه پایبندی به چارچوب قانون اساسی رژیم . مبارزات مسالمت آمیز الزاما“ در انطباق با
قوانین نیستند بلکه بعکس معمولا“ تغییر قوانین ظالمانه و نا عادلانه را هدف قرار می دهند و به همین دلیل این مبارزات بر مقاومت
اجتماعی و نا فرمانی مدنی ( مثلا“ خرابکاری برای از کار انداختن دستگاه سرکوب یا قطع منابع مالی تغذیه کننده دستگاه سرکوب ؛
تحصن ؛ اعتصاب و ….. ) تکیه می کنند . شکلی از مبارزه مسالمت آمیز که بدلیل پای بندی اصلاح طلبان و رهبران جنبش سبز بقوانین
نا عادلانه رژیم حاکمِ بر کشور هر گز در اعتراضات اجتماعی مردم فرصت بروز نیافت .
بنابراین اصلاح طلبان واقعی نمی توانند و نباید افقی جز خواست تغییر قوانین نا عادلانه و نهادهای استبداد پرورِ ناشی از آن قوانین را
داشته باشند . فقط در این صورت است که ؛ یک جنبش اجتماعی اعتراضی در مجرای صحیح قرار می گیرد . دعوت به اعتراض و
نافرمانی مدنی برای چنین مطالباتی و تلاش برای گسترش دامنه و تداوم آن ؛ تنها راه ممکن برای پیگیری تحولات دمکراتیک در کشور
می باشد . روشن است که چنین راهی ؛ یعنی تداوم و استمرار اعتراضاتِ اجتماعیِ مسالمت آمیز در مسیر نافرمانی مدنی ؛ پایه های
استبداد دینی حاکم را به خطر می اندازد و این آن چیزی نیست که اصلاح طلبان ایرانی بدنبال آن باشند .
وقتی نافرمانی مدنی در دستور کار مبارزات اجتماعی قرار میگیرد ؛ معمولا“ مرز اصلاح طلبی واقعی و انقلابیگری رنگ میبازد .
امری که اصلاح طلبان اصلا“ با آن موافقت ندارند و آنرا تحمل نمی کنند . چرا که انقلابیگری اساسا“ تغییرات بنیادی در ساختار قدرت
را مد نظر دارد و این با موجودیت سیاسی اصلاح طلبان که به حفظ و بقای ساختار این نظام وابسته است در تضاد میباشد . بهمین دلیل
در پروسه اعتراضات جنبش سبز شاهد بودیم که رهبران و دیگر دست اندرکاران اصلاح طلبِ جنبش به طرق مختلف کارت زرد و
قرمز به بازیکنان اعتراضات خیابانی میدادند . گاهی هم ترمز پیشروی جنبش را میکشیدند و یا مرتب خط قرمز های تحول خواهی را یاد
آوری می کردند و خلاصه اینکه تلاش داشتند نگذارند مرزهای جنبش سبز به افق هائی گسترش پیدا کند که حاکمیت و چارچوب های
نظام را به خطر بیاندازد .
به عبارتی اصلاح طلبان ایرانی به جای تقدم دادن و اولویت بخشی به اصل تحول جوئی و پیگیری مطالبات مردمی ؛ حفظ نظام را
اولویت اصلی خود قرار داده و سعی می کنند دامنه مطالبات مردم را به قدری کاهش دهند که با حفظ این نظام سازگار باشد . این دل
بستگی به حفظ نظام و مشترکات دینی آقایان اصلاح طلب با سردمداران فعلی نظام ؛ آن عامل اصلی است که باعث شد که بتدریج فتیله
مبارزه مردم پائین کشیده شود و جنبش سبز موقتا“ به کما برود .
یعنی در حالی که کشور ما به یک زندانِ بزرگِ تحت اشغالِ حاکمان دینی تبدیل شده است و اصلاح طلبان می بایست وضعیت این زندان
را تغییر دهند و استراتزی را انتخاب کنند که ماشین سرکوب این زندان بزرگ را از کار یباندازد و نگذارد آب خوش از گلوی
سرکوبگران مردم پائین رود و آنها با خیالی آسوده به کشتار و سرکوبگری ادامه دهند ؛ آنان اصلاح طلبان به تثبیت این زندان و
ترمیم حفره های آن می پردازند تا آن را برای زندانیان اسیر در چنگال دژخیمان ؛ کمی مطبوع تر کنند .
سکوت موسوی کروبی چرا ؟ :
با گسترش جنبش اعتراضی مردم در تظاهرات عاشورا و زمانی که مطالبات مردم خشمگین چارچوب های نظام را پشت سر میگذاشت و
مردم با صراحت خواستار “ جمهوری ایرانی “ و نابودی “ اصل ولایت فقیه “ شدند ؛ احتمال دستگیری موسوی و کروبی قوت گرفت .
در همانزمان “ کمیسیون امنیت ملی “ بدر خواست احمدی نژاد برای دستگیری رهبران جنبش اعتراضی مردم تشکیل جلسه داد ؛ بعد از
این جلسه اعلام شد ؛ مقامات رژیم گفته اند در این شرایط دستگیری موسوی و کروبی به صلاح نظام نمیباشد .
عجبا ؛ یعنی این بار ؛ بر خلاف همیشه که منافع رژیم در قتل و کشتار و تصفیه رهبران و شخصیتهای شناخته شده سیاسی و دینی بود (
و حتما“ بیاد داریم که دستگیری و یا ترور رهبران و شخصیت های پر نفوذ و قدرتمند سیاسی و دینی چون ؛ شریعتمداری مرجع تقلید
نامدار چند میلیون مردم استان آذربایجان ؛ قاسملو رهبر شناخته شده حزب دمکرات کردستان ایران و رهبر چند میلیون مردم شریف و
زحمتکش کردستان ؛ بنی صدر رئیس جمهور قانونی کشور ؛ مهندس بازرگان نخست وزیر وقت دولت امام زمان و ….. به سود نظام
تشخیص داده بودند ) مقامات رژیم دستگیری و یا کشتن موسوی و کروبی را به صلاح نظام جمهوری اسلام تشخیص ندادند .
مخالفین رژیم فکر می کردند که رژیم از خشم و اعتراضات مردم بعد از دستگیری موسوی و کروبی وحشت دارند و به این خاطر آنها را
دستگیر نمیکند نه اینکه هیچ نگرانی از این بابت وجود نداشت ولی این موضوع دلیل و علت اصلی نبود و از این امر غافل بودند که ؛
رژیم تشخیص داده است که ؛ بهتر است رهبری جنبش مردم در چنگال موسوی و کروبی که در ادامه این نظام ذی نفع هستند و به
چارچوب های این نظام وفا دارند اسیر بماند تا در غیاب آنان جنبش رو به اعتلاء مردم توسط رهبرانی رادیکال تر ؛ مستقل تر
تصاحب شود ؛ رهبرانی که دیگر افق پیش رویشان نه چارچوب نظام بلکه فراتر از آن و برای سرنگونی کل نظام مبارزه می کنند . باین
ترتیب روشن می شود که ؛ برای این رژیمِ جنایتکار ادامه جنبش با رهبری موسوی و کروبی که ادعای سرنگونی نداشته و چارچوب
های نظام را رعایت میکنند بهتر است از رهبرانی که از اساس با کلیت رژیم مشکل دارند و در پی سرنگونی آن می باشند .
موسوی در نامه ای خصوصی به آقای منتظری ؛ علت انتشار بیانیه شماره 11 خود و دیگر اقدامات خود را چنین شرح می دهد ؛ می
نویسد : علت انتشار این بیانیه و حرکات قبلی این است که تکاپو های ( اعتراضات ) مردم در چارچوب نظام باقی بماند و در دام ساختار
شکنان خطرناک نیفتد .
موسوی در این نامه به صراحت گفته است که نه تنها حرکات و برنامه هایش در چارچوب نظام است بلکه خود را نجات دهنده ای برای
نظام جمهوری اسلامی معرفی می کند ؛ کاتالیزوری که در صورت نبودنش ممکن است جنبش اعتراضی مردم در دام ساختار شکنان
خطرناک بیافتد .
اعتراضات مردم خشمگین در 25 بهمن برای رژیم روشن کرد که : اولا“ با جنبشی مواجه است که به آنچنان درجه ای از بلوغ و
گستردگی رسیده است که دیگر با سرکوب ؛ زندان ؛ شکنجه و تجاوز ؛ نه تنها نمی شود آن را نابود و مهار کرد بلکه در حال پیشرفت به
سمت سرنگونی است ثانیا“ خواسته اصلی این جنبش سرنگونی نظام دیگر با قفل و زنجیر های موسوی و کروبی هم مهار و کنترل
نمی شود . پس دیگر در دسترس مردم بودن آقایان موسوی و کروبی و در صحنه بودن آنها درد سر آفرین خواهد بود . چرا که ؛ آنها
حتی بر خلاف میل درونی خود تا زمانی که آزاد باشند به خاطر بی آبروئی رژیم در قساوت و ددمنشی از سوئی و ادامه فشارهای
مردمی به رهبران جنبش برای مطالبه عبور از نظام نمی توانند از این جنبش حمایت نکنند و یا علنا“ علیه آن موضع بگیرند . بنابراین
آزاد بودن موسوی و کروبی یعنی استمرار اعتراضات خیابانی تا سرنگونی ؛ خواسته ای که دیگر سینه چاکان نظام دینی موسوی ؛
کروبی و بسیاری از اصلاح طلبان هم آن را خوش نمی دارند . پس بهتر است با به “ حصر خانگی “ رفتن موسوی و کروبی به شیوه
ای آبرومندانه برای آنان راه آنان از مردم جدا شود و پرونده جنبش سبز بتدریج بسته گردد . بنابراین حصر خانگی راهی مناسب
برای برآورده شدن خواست مشترک رژیم و اصلاح طلبان جلوگیری از سرنگونی بود .
پیشاپیش هم روشن بود ؛ چنانچه موسوی و کروبی بر سر دو راهی انتخاب بین نظام و ادامه اعتراضات برای اصلاحات واقعی قرار
گیرند ؛ اصلاحات را در راه حفظ نظام قربانی خواهند کرد ( کما اینکه اینکار را خاتمی در 18 تبر 76 با دانشجویان کرد ) . در 25
بهمن چنین سر فصلی برای موسوی و کروبی فرا رسیده بود و آنان بر سر دو راهی این انتخاب قرار گرفتند و نهایتا“ در توافقی بیان
نشده با باند حاکم به حصر خانگی رفتند و جنبشی که در راه اعتلاء آن رنج ها و فداکاری های بزرگی صورت گرفته بود را ذبح و
قربانی نمودند .
موسوی و کروبی از یک طرف خسته و فرسوده از جفا کاریهای “ ولی فقیه “ و سر دمداران باند غالب که حتی خواسته “ باز گشت به
دوران طلائی امام “ آنان را هم تاب نیاوردند و از طرف دیگر عاجز و نا توان از رهبری جنبشی که دیگر سودای سر نگونی نظام را
داشت به ”حصر خانگی “ تن سپردند تا بتوانند به بهانه ظاهرا“ موجه در “ حصر “ بودن از اعلام مواضع و یا دعوت به ادامه راهپیمائی
ها و اعتراضات معاف گردند و بدین ترتیب فرصت تاریخی جبران اشتباهات و خطاهای گذشته و رو سفیدی در مقابل مردم ایران را از
دست دادند .
مدت کوتاهی بعد از حصر خانگی موسوی و کروبی و بعد از گرفتن “ روزه سکوت “ توسط آنان ؛ ارگان بی بو و بی خاصیتی بنام “
شورای هماهنگی راه سبز “ به جای رهبران نمادین جنبش به میدان آمد تا هم از بار روانی سکوت و غیبت آقایان موسوی و کروبی
بکاهد و هم دیگر تکاپو های مردم به گونه ای هدایت شود که ساختار شکنانه نباشد ؛ ارگانی که جز درخواست هائی برای سر دادن شعار
“ الله اکبر “ در تاریکی و یا “ راهپیمائی سکوت در پیاده رو “ چیزی در کارنامه خود ندارد .
امیدوارم و آرزو می کنم این تحلیل درست نباشد ولی اگر غیر از این است ؛ 7 ماه سکوت آقایان موسوی و کروبی چرا ؟ به قول نویسنده
محترم مقاله مورد اشاره بالا نگوئید نمی توانند ؛ که اگر می خواستند می توانستند . چند بار هم امکان آن را داشتند که حرفی و پیامی به
گوش مردم و جوانان معترض برسانند ولی اینکار را نکردند . در ضمن مگر رهبران یک جنبش اجتماعی کار دیگری غیر از اینکه در
شرایط سخت و در بن بست ها راه بگشایند و سنگ ها و موانع پیش روی جنبش را بردارند بر عهده دارند ؟ گیریم رژیم ؛ راه های
این ارتباط را بسته است . در چنین شرایطی آیا رهبری یک جنبش وظیفه ای برای حل و فصل این مشکل ندارد ؟ چه مشکلی بالاتر و
مهم تر از قطع رابطه رهبری و بدنه جنبش وجود دارد ؟
چرا در حالیکه زندانیان سیاسی قهرمان در سلولهایِ انفرادیِ در بسته و زیر کنترل و شکنجه و فشار مستمر دژخیمان رژیم در زندان ؛
با ابتکارات و ریسک های بالا سوراخی برای تماس با بیرون پیدا می کنند و می توانند با ارسال نامه و پیام ؛ فریاد دادخواهی مردم
ایران را ندا دهند ؛ ولی آقایان موسوی و کروبی با امکانات بیشمار بجا مانده از دوران قدرت و هواداران بیشمار در داخل و حمایت های
جهانی از آنان نمی توانند روزنی و مکانیرمی برای تماس و ارسال پیام به جوانان و مردم مشتاقِ پیام خود بیابند ؟ نگوئید نمی توانند ؛
یقین کنید می توانند اگر بخواهند
در خاتمه ؛ در شرایط امروز ایران که جوانان و مردم کشور بر سر دو راهی تسلیم به استبداد دینی و یا ادامه مبارزه برای سرنگونی
رژیم جمهوری اسلامی قرار دارند ؛ امیدوارم با بحث و تبادل نظر در موردی یکی از اساسی ترین مسائل یک جنبش یعنی “ رهبری
ذیصلاح “ به جمع بندی و نتایج روشنی دست پیدا کنیم .محمود خادمی 20 اکتبر 2011
arezo1953@yahoo.de
|
