Homeحزب    عضو یت    حقوق بشر    دانشگاه های ایران    جوانان و کودکان     زنان    گارگری،آموزگاران ،اساتیددانشگاه ها،روزنامه نگاران ،اتحادیه ها     مسائل جهانی    گزارش از جنایات 3 دهه رژیم .فساد حکومتی     فرهنگ وهنر    اقتصاد و فن آوری    تاریخ/آثار باستانی     تریبون آزاد/ رویداد news    ورزشی    بهداشت و بهزیستی    پیرامون زیست ایران و جهان   

از ویرانی قلعه دختر (معبد آناهیتا) در همدان تا ساخت پایگاه بسیج و مصلا.تخریب آثار باستانی و فرهنگی ایران را رژیم اسلامی گام به گام به اجرا میگذارد


خبرگزاری میراث فرهنگی ایران گزارش کرده تپه تاریخی مصلا همدان که تا دو سال پیش بازمانده قلعه باستانی و دو هزار ساله اشکانیان بر آن وجود داشت، برای ساخت شبستان مصلا همدان ویران می شود. روزنامه لس آنجلس تایمز نیز در گزارشی که در این باره منتشر کرده، به نقل از منابع موثق نوشته است: آثار باستانی تپه دختر و قلعه باستانی اشکانیان در همدان ویران می شود تا پایگاه بسیج و مصلا همدان بر ویرانه های آن ساخته شود.



خبرگزاری میراث فرهنگی نیز به نقل از «بابک مغازه ای» دبیر«انجمن دوستداران میراث فرهنگی کهن دژ» همدان گزارش کرده: «پیوستگی تپه مصلا با تپه هگمتانه اهمیت تاریخی آن را دو چندان می کند. این قلعه اشکانی در دوران اسلامی نیز مورد استفاده قرار می گرفته.»

به گفته باستان شناسان کاخ باستانی اشکانیان نیز بر ویرانه یک کاخ کهن تر وابسته به دوران مادها بنا شده و لایه های زیرین آن پایه های میراث فرهنگی مادها را نمایندگی می کند.

به گفته دوستداران میراث فرهنگی همدان این کاخ باستانی از چند سال پیش و براساس برنامه از پیش تعیین شده، بسود ساخت یک کتابخانه، آرام آرام ویران شد تا پروژه ساخت پایگاه بسیج و مصلا بر روی میراث فرهنگی دوران اشکانیان و مادها باعث جنجال نشود.

«مهرنوش نجفی راغب» عضو شورای اسلامی شهر همدان به خبرگزاری میراث فرهنگی گفته است: تا دوسال قبل بقایای قلعه ای که گفته می شود احتمالاً به اشکانیان تعلق داشته روی تپه مصلا دیده می شد که با آغاز پروژه ساخت مصلا همدان، بقایای این قلعه تخریب شد.»

به گفته یک کارشناس دوران اشکانیان، تپه دختر، پرستشگاه آناهیتا، یکی از اندک بناهای بازمانده از دوران اشکانی واقع در غرب فلات ایران است که آثار هنری این دوره از تاریخ ایران را در خود جای داده است.

لس آنجلس تایمز به نقل از کارشناسان منطقه گزارش کرده: این بنای باستانی (قلعه دختر) پرستشگاه آناهیتا ایزدبانوی بزرگ دوران زرتشت بوده؛ زیر نام «دختر» یا «دوشیزه» بر هر بنا، قلعه، یا شهر که باشد، آن مکان وابسته به آناهیتا ایزدبانوی بزرگ ایران باستان است. از آنجا که آب و درخت از نمادهای اصلی پرستشگاههای آناهیتا بوده، وجود درختان کهنسال در این منطقه نیز بخشی از حریم پرستشگاه بوده و خبرگزاری میراث فرهنگی ایران گزارش کرده تعداد 400 درختان کهنسال این قلعه نیز به یکباره ریشه کن شده اند تا زیربنای ساخت مصلا و پایگاه بسیج آماده شود.

یکی از دوستداران میراث فرهنگی همدان چرا باید پرستشگاهی باستانی با آن همه آثار هنری نیاکان ما ویران شود تا پرستشگاهی جدید ساخته شود؟




آناهيتا، الهه نگهبان آب ايرانيان

«آناهيتا» به معناي پاک و دور از آلودگي در اعتقاد ايرانيان باستان الهه آب، فرشته نگهبان چشمه‌ها و باران و همچنين نماد باروي، عشق و دوستي بوده است. اين اعتقاد از دوران پيش از زرتشت در ايران وجود داشته و در دوران‌هاي بعدي هم مورد توجه قرار گرفته است.

توجه به آناهيتا از دوره اردشير دوم هخامنشي در ايران مرسوم شده و در دوره‌هاي تاريخي بعدي يعني اشکاني و ساسانيان هم ادامه داشته است. در کتيبه‌هاي به‌جا مانده از اين دوره‌هاي تاريخي اشاره‌ها و تصاويري از آناهيتا در کنار نام اهورا مزدا به چشم مي‌خورد.
«در نقش برجسته تاق بستان، خسرو پرويز پادشاه ساساني در ميان اهورامزدا و آناهيتا ايستاده است. در اين نقش برجسته، آناهيتا که در سمت راست شاه ايستاده، تاجي همانند اهورا برسر و در يک دستش حلقه فر ايزدي را نگه داشته و در دست ديگرش کوزه‌اي است که از آن آب مي‌ريزد.»

به احترام اين الهه ايراني معابد و تنديس‌هاي فراواني در دوره‌هاي تاريخي پيش از اسلام در سرزمين ايران ساخته شده است. از آناهيتا يادواره‌هايي (شامل معابد و کتيبه‌ها) در همدان، شوش، کازرون و آذربايجان، کرمانشاه و کنگاور به‌جاي مانده است. معبد آناهيتا در کنگاور مشهورترين معبد منسوب به آناهيتا در ايران است.

در تقويم ايراني روز دهم ماه آبان باستاني برابر با چهارم آبان فعلي به عنوان جشن آبانگان مشخص شده است. آبانگان جشن آناهيتا(آناهيد)، الهه آب است. در جشن آبانگان، ايرانيان به ويژه زنان در کنار دريا يا رودخانه‌ها، الهه آب را نيايش مي‌کردند.


پيشينه تاريخي معبد آناهيتا

بناي معبد آناهيتا در شهر کنگاور از شهرستان‌هاي استان کرمانشاه قرار دارد. اين بنا بر روي تپه‌اي با ارتفاع ۳۲ متر و در ابعاد ۲۰۹ متر در ۲۲۴ مترساخته شده است. ارتفاع ستونهاي اين بنا نسبت به قطر آنها سه به يک است و اين باعث شده در ميان تمام معابد دنيا بي نظير و منحصر به فرد باشد. معبد آناهيتا دومين بناي سنگي ايران پس از تخت جمشيد است. هرچند در مورد ماهيت اين بنا اختلاف نظر وجود دارد و برخي آنرا کاخ ناتمام خسرو پرويز دانسته‌اند ولي نظريه معروف‌تر بنا را معبدي براي الهه آناهيتا مي‌داند.

نخستين حفاري‌هاي باستان‌شناسانه سال 1347 انجام شد و طبق تحقيقات اوليه، بنا را مکاني براي پرستش الهه آناهيتا در دوره اشکاني دانستند. در سال 1354 کاوش‌هاي بعدي و پيدا شدن سنگ‌کنگره‌اي مشابه تاق گرا در سرپل ذهاب اين نظريه را مطرح کرد که ممکن است اين بنا باقي‌مانده يکي از کاخهاي خسرو پرويز در دوره ساساني باشد که البته وجود شواهد ديگر به نظريه اول قوت بيشتري مي‌بخشد.

اين معبد از دوران اشکاني قابل احترام بوده و تيريدات‌ها (تيردادها - تعدادي از پادشاهان اشکاني) در معبد آناهيتا تاج گذاري مي‌کرده‌اند. معبد آناهيتا در دوره ساسانيان هم مورد استفاده بوده و بازسازي شده است. کاوش‌ها نشان داده اين معبد در دوران سلجوقي، ايلخاني، صفويه و قاجار به منظورهاي ديگر مورد استفاده قرار مي‌گرفته و از هر کدام از اين دوران‌هاي تاريخي اثري در معبد به‌جا مانده است.

در نيمه اول قرن يکم بعد از ميلاد مسيح ايسيدور شاراکس جغرافيدان يوناني اولين کسي که معبد آناهيتا را در کتاب خود قيد نموده است آن را معبد آرتميس ناميده است. از قرن نهم تا چهاردهم مورخان اسلامي از اين منطقه ديدن نموده و مشاهدات خود را در گزارش‌هايشان ثبت کرده‌اند. ابن فقيه در کتاب مشهور البلدان نوشته است: «هيچ ستوني شگفت انگيز تر از ستونهاي معبد آناهيتا کنگاور نيست.»

معبد آناهيتا به تدريج در طول ساليان دراز به تدريج تخريب شده است. آثار معمارى متشکل از گچ و آهک را مردم محلى براى تهيه گچ و آهک تازه استفاده مى‌کردند. در طول هزاران سال مردم کنگاور با ذوب گچ و آهک موجود در محوطه تاريخى، بقاياى ساختمانى معبد آناهيتا را نابود کرده‌اند. معبد پس از زلزله کنگاور در سال 1336 و ساخت و سازهاي مردم تقريبا به يک خرابه تبديل شده بود.


وضعيت فعلي معبد آناهيتا

بدون شک معبد آناهيتا به لحاظ ارزش تاريخي از جمله برجسته‌ترين آثار و ميراث‌هاي فرهنگي سرزمين ايران است. همچنين ويژگي‌هاي منحصر به فرد اين محوطه تاريخي مي‌تواند در جذب گردشگر داخلي و خارجي و رونق اقتصادي منطقه هم تاثير گذار باشد. در حالي که اين اثر سال‌هاست در انتظار ثبت در فهرست جهاني يونسکو قرار دارد هنوز اراده لازم براي آماده شدن بنا به منظور ثبت جهاني وجود ندارد.
يکي از موانع ثبت اين اثر در فهرست جهاني يونسکو کامل نشدن پژوهش در مورد سابقه بنا و قطعي نشدن نظريه‌هاي مربوط به سابقه تاريخي آن است. البته نه تنها سالهاست فعاليت‌ پژوهشي در اين منطقه متوقف شده، بلکه اقدامات لازم براي حفظ و نگهداري آثار بدست آمده و آماده‌سازي محوطه تاريخي معبد هم انجام نمي‌شود.

معبد آناهيا در سال‌هاي اخير با انوع و اقسام مشکلات مواجه بوده است. محاصره شدن در حصار کانتينرهاي ميوه و تره بار، مشکل بوي فاضلاب که محوطه تاريخي را فرا مي‌گرفته، تبديل شدن به محلي براي جمع شدن اراذل و اوباش و معتادان، تبديل شدن به محلي براي چسباندن پوسترهاي تبليغاتي ايام انتخابات تنها بخشي از مشکلات چند سال اخير اين محوطه تاريخي هستند. نگاهي به اين ليست مشکلات ابتدايي نشان دهنده بي‌توجهي مسئولان به حفظ اين بناي تاريخي است.

در دو-سه سال اخير هرچند اوضاع کمي بهتر شده اما هنوز تا تبديل شدن معبد آناهيتا به يک محل مناسب گردشگري راه زيادي مانده است. پاکسازي محوطه کامل نشده و مسير مناسب براي گردشگران در نظر گرفته نشده است، بقاياي شعارهاي تبليغاتي، انقلابي و انتخاباتي و يادگاري‌هاي شخصي بر روي آثار تاريخي به چشم مي‌خورد، محوطه تاريخي گاهي روزها محل بازي کودکان محلي و شب‌ها محل گردهم‌آمدن افراد ديگري است و از وجود امکانات اوليه رفاهي براي گردشگران در منطقه هنوز خبري نيست. تصاوير زير که تابستان سال ۱۳۸۶گرفته شده‌اند آخرين وضعيت معبد آناهيتا را نشان مي‌دهند.



برگشت

letzte Änderungen: 11.7.2017 7:22